Saturday, January 3, 2026

Introduction အကြောင်း(၁)

ဝါကျတစ်ခု တည်ဆောက်မယ် ဆိုရင်
အောက်ဖော်ပြပါ အကြောင်းအရာများကို
သိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

တခါက
ရွာတရွာမှာ လူငယ်အရွယ် ဘဝကတည်းက အသက်(၅၀) အရွယ်ထိ တစိုက်မတ်မတ် လယ်ယာလုပ်လာခဲ့သူ တစ်ဦးရှိပါတယ်။
သူရဲ့ ဖြတ်သန်းလာခဲ့တဲ့ လယ်ယာ အတွေ့အကြုံ တွေက သူ့ကို သူ့ရွာမှာ ဆရာ
တစ်ယောက် ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။

ရွာအနီးအနား ပတ်လည်က လယ်ယာသမားများဟာ လယ်ယာကိစ္စနဲ့ သိလိုတာရှိရင် 
သူ့ဆီလာပြီး မေးမြန်းတိုင်ပင်ရသည် အထိ
ကျော်ကြားပါသတဲ့။

တနေ့မှာ
ရွာတရွာက လူတယောက် သူ့ဆီ ရောက်လာပြီး
နှစ်ထပ်တိုက် ဆောက်ချင်လို့
ဘယ်လို ဆောက်ရမလဲ လို့ မေးလိုက်ပါတယ်။

ဒီမေးခွန်းကို ဖြေဖို့ သူကြိုးစားကြည့်ပေမယ့်
မဖြေနိုင်ဘူး တဲ့။

တိုက်ဆောက်တဲ့ အကြောင်းကို 
Input မလုပ်ထားတော့
Output က ထွက်မလာတော့ပါဘူး။

ဒီ သဘောတရား အတိုင်းပါပဲ။

ဝါကျ တစ်ကြောင်း ဖန်တီးဖို့ အတွက်
အခြေခံ သိထားရမည့် အကြောင်းအရာတွေ
ဦးနှောက်ထဲမှာ မရှိရင် output ထွက်လာမှာ
မဟုတ်ပါဘူး။

လူကို Body and mine နဲ့ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားပါတယ်။ဒါ‌ပေမယ့် Body ကို ခွဲစိတ်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် mine ကို ရှာမတွေ့နိုင်ပါဘူး။
စိတ် နဲ့ ခန္ဓာ ဟာ ဆက်နေပေမယ့် အလွှာခြားနေပါတယ်။ 

ဝါကျတခုမှာ မြင်ရတဲ့ အလွှာကို 
မမြင်ရတဲ့ အလွှာက ထိန်းချုပ်ထားပါတယ်။

၎င်းတို့မှာ-

1. Body structure of sentence 
2. Nine parts of Speech 
3. Tense verb 
စသည်တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။

ဒီ ( သုံးခု )ကို မနိုင်ရင် 
ဝါကျဆိုတဲ့ စက်ဘီးကြီးကို စီးလို့မရပါဘူး။

ထိုအကြောင်းအရာများ၏ အခြေခံ သဘောတရား များကို သိထားမယ်ဆိုရင် 
Beginner level အဆင့်မှာ ဝါကျတခုကို လွယ်ကူစွာ တည်ဆောက်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

နောက်တစ်ချက် သိထားသင့်တာက
ဝါကျ တခုကို အခြေခံ အဆင့်မှာ အနှစ်ချုပ်ကြည့်ရင် သူရဲ့ Body structure တည်ဆောက်ပုံက ( S.V.A ) ဖြစ်တယ်လို့ သိထားရပါမယ်။

သင်တုန်းက
အပေါ်ကို ခေါင်းမော့ကြည့်ပြီး
မြင်နေရတာကို( ကောင်းကင် )ခေါ်တယ်လို့
သင်ခဲ့ရတာပါ။

သို့ပေမယ့်
အမြင့်ရောက်လာတဲ့အခါ 
သင်ထားခဲ့သမျှကို ပြန်ငုံ့ကြည့်မိတော့
မြေကြီးတွေ ရှိနေတာကို မြင်လိုက်ရပါတယ်။

အဲ့ဒီ အမြင်တွေက  သဒ္ဒါ စည်းမျဉ်းရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ တည်ရှိနေပါတယ်။

100% မှန်တယ်လို့ မဆိုသာပေမယ့်၊
လုံးဝ မှားတယ်လို့လည်း မပြောသာပါဘူး။

အင်္ဂလိပ် ဝါကျ တခု တည်ဆောက်တဲ့အခါ
Beginner level မှာ အမြဲတမ်း တစိုက်မတ်မတ်
နဲ့ ကြိယာကို သတိထားပြီးကြည့်ရပါတယ်။

အသုံးပြုမည့် ကြိယာကို (မေးခွန်း )ထုတ်ရပါတယ်။
What - ဘာကိုလဲ၊ဘာဖြစ်တာလဲ။
Where - ဘယ်နေရာမှာလဲ။
How - ဘယ်လိုလဲ။
When - ဘယ်အချိန်မှာလဲ။
Why - ဘာ့ကြောင့်လဲ၊ဘာ့အတွက်လဲ
စသဖြင့် မေးခွန်းထုတ်ကြည့်ရပါတယ်။

ဥပမာ-
He gives a book.
ထိုဝါကျ၏ ကြိယာ ( give )ကို 
What ဖြင့် မေးခွန်းထုတ် ကြည့်ပါက -

Give = ပေးသည်။
What = ဘာကို ပေးတာလဲ။
( တခုခုကို ပေးလို့ရနေပါတယ် )
a book =( စာအုပ် တအုပ်ကို) လို့ 
အဖြေ ရှိနေပါတယ်။
ဒါ့ကြောင့် ထိုကြိယာကို  ( ကံလို ကြိယာ ) 
( Transitive verb )ဟု ခေါ်ဆိုပါသည်။

( a book ဟာ ) ကြိယာနဲ့သာ သက်ဆိုင်ပြီး၊ ကြိယာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမို ပြည့်စုံသွားအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးသည့် စကားစု တစ်ခုသာ ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့်
Object ဟာ ကြိယာ၏ ပြုမူမှုကို 
လက်ခံပေးတဲ့( receiver ) တစ်ခုအနေဖြင့် 
ကြိယာကိုပြန်ပြီး( ဝိသေသန )ပြုနေတယ်လို့ မြင်ပါတယ်။

ထိုနည်းတူစွာ
Complement သည်လည်းပဲ 
ကြိယာ၏ ဖြစ်ခြင်းကို ပြည့်စုံစေရန် အတွက် 
( ဖြည့်ပုဒ် )တစ်ခု အနေဖြင့် ကြိယာကို ပြန်ပြီး
( ဝိသေသန )ပြု‌ပါတယ်။

သဒ္ဒါစည်းမျဉ်း ထဲမှာတော့
Place (P) နေရာ၊ Manner (M) ပြုမှုပုံ နည်းလမ်း၊ Time (T) အချိန် နှင့် Reason (R) အကြောင်းပြချက် စသည်တို့ကို ကြိယာဝိသေသနပုဒ်စု( Adverbial / Adjunct ) လို့ သတ်မှတ် ထားပါတယ်။

Object (O)နှင့် Complement(C) တို့ကို ခွဲထုတ်ထားပေမယ့် အလုပ်လုပ်ပုံ( function ) က အတူတူပါပဲ။ဒိီပုတ်ထဲက ဒီပဲတွေချည်းပဲ ဆိုသလို ဖြစ်တည်နေပါတယ်။

ထိုနှစ်ခု၏ ကွဲပြားနေမှုကို 
ဆက်စပ်သွားအောင်လို့
1. Completer  = ( O , C ) နဲ့
2. Supporter   = ( P. M.T.R )ဆိုပြီး
အပိုင်း နှစ်ပိုင်း ခွဲခြားသတ်မှတ်ပါမယ်။

ကြိယာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို
စကားစုများ အနေဖြင့် ဝိသေသနပြုကြရာ၌
1.Completer နှင့် 2.Supporter ဟူ၍
အပိုင်း( ၂ )ပိုင်း ရှိသည်ဟု သိထားသင့်ပါသည်။

Completer က ကြိယာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပြည့်စုံသွားအောင် ( ဖြည့်စွပ် ) ပေးပြီး၊

Supporter က ကြိယာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပြည့်စုံ
သွားအောင် ( ထောက်ပံ့ )ပေးပါတယ်။

ဖြည့်စွပ်တာ နဲ့ ထောက်ပံ့တာ ဟာ အများကြီး
မကွားခြားဘူးလို့ မြင်ပါတယ်။

နှစ်ခုစလုံးရဲ့ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ်က 
ကြိယာ ဆီသို့သာ ဦးတည်နေပါတယ်။

ဒါမှမဟုတ်
နှစ်ခုစလုံးဟာ (Wh) မေးခွန်းဖြင့် ကြိယာထံမှ 
ဆင်းသက်ပေါက်ဖွားလာကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၎င်းတို့သည်-
ကြိယာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပိုပြီးပြည့်စုံသွားအောင် ထပ်ပေါင်း ထည့်‌ပေးသည့် 
(more information ) အချက်အလက်များသာ
ဖြစ်ကြပါတယ်။

ဥပမာ နဲ့ လေ့လာကြည့်ကြမယ်။

He ( eats) an apple.
ဘာစား တာလဲ။
ပန်းသီး တလုံး။ object - ( O ) 

He ( is ) a teacher.
ဘာဖြစ်တာလဲ။
ဆရာ တယောက်။ complement ( C ) 

He ( goes ) to school.
ဘယ်သွား တာလဲ။
ကျောင်းသို့။ place - ( P ) 

ရှင်းရှင်းလေးပါပဲ။

An apple, a teacher, to school တို့ဟာ ကြိယာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ပြည့်စုံသွားအောင် ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ပေးတဲ့ စကားစုများ
ဖြစ်‌နေကြပါတယ်။

ထိုစကားစုတို့ကို( eight parts of Speech ) ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင်-
An apple က( noun phrase )
A teacher က( noun phrase )
To school က( prepositional Phrase )
ဒါက သူတို့၏ ( category ) အဆင့်အတန်း။
သူတို့ ( function )က 
An apple က ( object )
A teacher က ( complement )
To school က ( adverbial of place ) ဖြစ်ကြပါတယ်။

သူတို့ကို Body structure of sentence 
ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင်
An apple က ( object )
A teacher က ( complement )
To school က ( Adverbial of place )
ဒါက သူတို့၏ ( category ) အဆင့်အတန်း။
သူတို့၏ ( function ) က ကြိယာကိုပြန်ပြီး
( ဝိသေသန ) ပြုနေကြသည့် ( Adverbial )
များသာဖြစ်ကြပါတယ်။

သဒ္ဒါ rules များ၏ အပြင်ဖက်ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင် ထိုစကားစု အားလုံးဟာ 
( complement )လို့ခေါ်တဲ့( ဖြည့်ပုဒ် )တွေသာ ဖြစ်တယ်လို့ ခံစားသိရှိနိုင်ပါတယ်။

မတူညီတဲ့ ပုံစံ နဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်များကြောင့်
သဒ္ဒါစည်းမျဉ်း အပေါ်မှာ အခေါ်အဝေါ်ကွဲလွဲ
စွာ သတ်မှတ်ခံရပြီး အခန်းကဏ္ဍ ( role ) ကွဲပြားသွားစေခဲ့ခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အခြေခံ အဆင့်၏ ဝါကျ တခုမှာ 
Subject နဲ့ Verb ကလွဲရင် 
ကျန်သည့် အပိုင်းဟာ ကြိယာကို အထူးပြုပေး‌သည့်( ဝိသေသနပုဒ်စု - Adverbial )တွေသာဖြစ်ကြပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့်
အင်္ဂလိပ် ဝါကျ တခု၏ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံကို  ပုံသေနည်း ထုတ်ကြည့်မယ်ဆိုရင်  
[ S V A ] သာ ရလာပါလိမ့်မယ်။

ဆယ်တန်းကျောင်းသား ဘဝတုန်းက 
ဝါကျတခုကို အနှစ်ချုပ်လိုက်ရင် (SVA )သာ
ရတယ်လို့ ပြောကြည့်ဖူးပါတယ်။
သူငယ်ချင်း အများစုက လက်မခံကြပါဘူး။

ဒါတွေက ကိုယ်ပိုင်စဉ်းစားဉာဏ် (Critical Thinking)ဖြစ်နေလို့ ၊ သဒ္ဒါစည်းမျည်းအရ
လွဲနေလို့ လက်မခံကြတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

တကယ်တော့
( VA ) ဟာ  predicate ရဲ့ အတွင်း ကလီစာတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

* Subject ( ဘာလုပ်သလဲ၊ဘာဖြစ်သလဲ )
ဆိုတာကို ( Predicate )က ဖော်‌ပါတယ်။

* Predicate ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှု ( function ) ကို
ကြိယာ ( verb ) က ဖော်ကောင်လုပ်ပါတယ်။

*Verb ( ကြိယာ )၏ ပြုမူ နေပုံထိုင်ပုံ 
( role ) အဆင့်အတန်း ကို သူ့နှင့်အတူ တွဲပြီးပါလာတဲ့ စကားလုံး၊စကားစု( A ) က ဖော်ပါတယ်။  [ A= Adverbial ( ဝိသေသနပုဒ်စု ) ]

ဒါ့ကြောင့် ( VA ) ဆိုတာ-
1.Internal basic structure of the predicate 
ဝါစက ၏ အတွင်းပိုင်း အခြေခံတည်ဆောက်ပုံ ( သို့မဟုတ် )

2. Inner body structure of the predicate.
ကတ္တား အကြောင်းကို ဖော်ပြသည့် ကြိယာပုဒ်
၏ ခန္ဓာကိုယ် အတွင်းပိုင်း တည်ဆောက်မှုပုံစံ
သာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါက ကျွန်တော့်ရဲ့ နားလည်ထားမှု နဲ့ ယုံကြည်ထားမှု တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကောင်းရင် ( ဆောင် )
မကောင်းရင်တော့ ( ရှောင် )လိုက်ပါ။

ဒါပေမယ့်
အင်္ဂလိပ် ဝါကျ တခုကို တည်ဆောက်ရာ၌ အသုံးပြုကိုင်တွယ်ရမည့်
( အခြေခံ သဘောတရားများကို)
‌သိလိုသူ၊လေ့လာလိုက်စား နေသူများ အတွက်
အသိတရား တစ်ခု တိုးပွားစေရန် အလို့ငှာ
အကောင်းဆုံး ဖြစ်အောင် ဖော်ပြပေးချင်ပါတယ်။

ဖော်ပြပေးမည့် အခြေခံ အချက်အလက်များဟာ ( ဆယ်တန်း ကျောင်းသားဘဝက )
ကျူရှင်တခုမှာ သင်ခဲ့၊သိခဲ့ရတဲ့ အတွေ့အကြုံများသာ ဖြစ်ပါကြောင်း ။ ။

No comments: